Nieuws

Zuid-Afrikaanse interesse in sociale innovatie


De gerenommeerde Zuid-Afrikaanse minister Derek Hanekom, Minister van Wetenschap en Technologie, bracht een driedaags werkbezoek aan ons land van 9 tot 11 maart 2014. Gezien zijn grote interesse in sociale innovatie, was de Sociale InnovatieFabriek gevraagd om de minister te inspireren over geslaagde sociale innovaties en hoe het Vlaamse beleid sociale innovatie en sociaal ondernemerschap ondersteunt.

Europa hecht meer en meer belang aan sociale innovatie en - vooral - sociaal ondernemerschap in haar programma's en financiering. Vlaanderen pioniert in Europa dankzij de Sociale InnovatieFabriek die ontstaan is onder impuls van minister Ingrid Lieten, sociaal ondernemers en het maatschappelijk middenveld. De Sociale InnovatieFabriek helpt innovatoren in Vlaanderen bij het uitdenken en lanceren van innovaties die een oplossing bieden op een maatschappelijke uitdaging zoals verstedelijking, armoede of klimaatverandering. Hoewel we nog maar een ruim half jaar operationeel zijn, begeleiden we nu reeds meer dan 120 organisaties en bedrijven bij de lancering van hun innovatie.

Het bezoek van minister Hanekom startte in de zon... op het dak... van de Koninklijke Bibliotheek van België (Albertina). In hartje Brussel werken vrijwilligers van de vzw 'Le Début des Haricots' op het 350 vierkante meter grote dakterras van de bibliotheek. Potage-Toit is een groentetuin en wil inspireren om gelijkaardige initiatieven op te starten overal in Brussel. Het is ook een plek waar Brusselaars informatie kunnen krijgen over duurzame voeding. Net als de tuin lijkt de bijhorende serre wat chaotisch, maar Filippo Dattola leert ons dat er wel degelijk een doordacht systeem achter schuilt. Van eenvoudige ventilatie, eigen compost en eenvoudige watervoorziening tot educatieve mappen en zaaitabellen. Ook de rentabiliteit is bestudeerd. De productie werd elk jaar opgevoerd zodat er een deel verkocht kan worden aan het bibliotheekpersoneel en op de markt. Overschotten in de zomer vinden kopers bij een aantal kwaliteitsrestaurants in de buurt. Op die manier is de daktuin nu al, drie jaar na de opstart, financieel rendabel. 

De Sociale InnovatieFabriek schetste vervolgens haar ontstaan en werking. De voorbije maanden kreeg ze heel wat aanvragen van bedrijven, organisaties en netwerken om concepten en ondernemingen te begeleiden. Minister Hanekom had daarbij bijzondere interesse in de manier waarop we kennis uitwisselen over sociale innovatie via ons 'lerend netwerk'. Elke innovator krijgt begeleiding voor zijn sociaal innovatief concept door een andere innovator. De Sociale InnovatieFabriek is de makelaar: we gaan na wie de meest interessante sparringpartner is uit ons netwerk. Gedurende een halve dag werken innovatoren samen met hun sparringpartner aan het versterken van de sociaal innovatieve concepten. Om de kennisinbreng en kennisafname multi-lateraal te organiseren, ontwikkelde de Fabriek een kennisruilmunt (SIF; meer info daarover hier). 

We illustreerden de grote nood en interesse in sociale innovatie met een aantal recent ontwikkelde (en door de Sociale InnovatieFabriek begeleide) concepten. Sociaal innovatoren kunnen echter het beste zelf hun verhaal enthousiast brengen (zoals in de Meet Ups). Die eer viel de beurt aan Blue Assist en Worldloop. Blue Assist is een idee van Ithaca, een dagcentrum voor mensen met verstandelijke beperking, en wil mensen meer zelfstandigheid en zekerheid geven in onze maatschappij. BlueAssist zijn kaartjes en een app die mensen kunnen gebruiken om hulp in te roepen, bijvoorbeeld als ze de weg kwijt zijn of verward zijn. Worldloop is een internationaal project van Close the Gap in samenwerking met ondermeer Umicore (lees hier meer over het project). 

De minister bevestigde dat het sociaal ondernemerschap en sociaal innoveren ook in het DNA zit van Zuid-Afrika. Er zijn duizenden interessante projecten te vinden. Een organisatie zoals de Sociale InnovatieFabriek die innovatoren met elkaar kan verbinden, is er evenwel niet. We kijken beide uit naar verdere samenwerking en hopen in de toekomst ook meer te ervaren over de concepten in Zuid-Afrika.