Praktijk

Change Please

“It is amazing to see what they are doing. I just want to congratulate them, nothing more.” Niets dan lof over Change Please van Will.i.am, Amerikaans rapper, investeerder, acteur en juryvoorzitter van The Chivas Venture. Tijdens een all American style finale in de Westergasfabriek in Amsterdam, werd deze Britse sociaal ondernemer de winnaar van de 'million dollar venture'. 

Van de 27 finalisten betraden 5 het podium, die mochten pitchen voor de hoofdprijs. De Sociale InnovatieFabriek was er bij en sprak met de gelukkige winnaar. Het Britse koffiebedrijf Change Please werd eerste en verdiende een geldprijs van 350.000 dollar, Mestic uit Nederland kreeg een tweede prijs ter waarde van 200.000 dollar en het Spaanse Braibook won 100.000 dollar en werd publieksfavoriet.

Reducing homelessness one coffee at a time

“Als jij de keuze hebt tussen een kop koffie van absolute topkwaliteit, waar je daklozen mee steunt of een normale heerlijke kop koffie. Welke zou jij kiezen?” Cemal Ezel stelt de vraag meteen scherp voor het publiek. Met Change Please leidt hij daklozen in London op tot barrista’s voor koffiebars en koffiewagens. Work first en bijkomend begeleiding bij het zoeken naar een woning of sociale assistentie. Werknemers krijgen een meer dan gemiddeld salaris, om ervoor te zorgen dat ze een plek vinden op de dure Londense woningmarkt en hun leven terug op de rails krijgen. “En wie we niet aan een bankrekening kunnen helpen, betalen we hun loon in blockchain-munten. Daarvoor werken we samen met het systeem van de Nederlandse Moyee Coffee.”

De impact van de ondertussen 400 Change Please bars is zowel sociaal, economisch als ecologisch. Voor de aankoop van koffiebonen werken ze met een transparant aankoopsysteem, dat de telers een gegarandeerd hoger loon geeft en duidelijk maakt wat de sociale en ecologische kost is. De koffie wordt geserveerd in volledig biologisch afbreekbare bekers. De prijs van de koffie is marktconform. “Het is een courante misvatting dat je, omdat je ‘social’ bent, je onder de prijs zou moeten werken. Wij verkopen gewoon heerlijke kwaliteitsvolle koffie en hebben getraind personeel.”

Organisaties zoals The Big Issue - het Britse equivalent van de Daklozenkrant - helpen bij de rekrutering. Daklozen die de kranten verkopen, interesse hebben in echt werk en dat fysiek en sociaal ook aankunnen, zijn welkom in hun trainingplaats. Met het geld van The Venture zullen ze drie nieuwe trainingsplaatsen openen. En Will.i.am kijkt uit naar een nieuwe vestiging in zijn thuisstad LA: “Ik heb daar wel wat contacten.”

De levensles van Change-koffie

Hoe kunnen wij mee helpen aan het succes van Change Please? Wat kan ik doen? Ezel: “Twee dingen. Ten eerste: iedereen komt wel mensen tegen die dakloos zijn, op straat of aan het station… Net als jou wist ik nooit goed wat ik dan moest doen. Loop ik voorbij? Geef ik geld? Of net niet? Tot ik met hen begon te spreken. Zeg goeiemorgen, vraag even hoe het gaat, maak een minuutje tijd. Geef geld of geef het niet, maar geef vooral je menselijkheid. Ten tweede: wees kritisch over wat je koopt en stel vragen. Je kan met kleine acties het verschil al maken. Zoals kiezen voor deze koffie en niet voor een ‘gewone’.”

De naam van het bedrijf is een interessante woordspeling. Change betekent in het Engels zowel 'wisselgeld' als 'verandering'. De sociale onderneming zorgt er voor dat daklozen niet aangewezen zijn op het wisselgeld ('Do you have some change for me please?'), maar levert echte verandering door hen werk te geven.

www.changeplease.org