Wat hebben sociale innovaties écht nodig om te groeien? Vijf bouwstenen waaraan we werken binnen INSISST

Sociale InnovatieFabriek bouwt, samen met haar partners en partners uit Ierland, Denemarken, Finland, Tsjechië en Polen, binnen het Europese project INSISST aan een sterker ecosysteem voor sociale innovatie. We werken rond vijf bouwstenen die sociale innovatoren én de organisaties die hen ondersteunen helpen om meer maatschappelijke impact te realiseren. 

Tijdens workshops, locatiebezoeken en internationale werkgroepen wisselen we ervaringen uit over vragen die veel organisaties vandaag bezighouden. 

• Hoe ondersteun je samen innovatieve organisaties en projecten die willen groeien?
• Welke business- marketing- en financieringsmodellen werken écht en hoe creëer je die?
• Hoe meet je samen maatschappelijke impact zonder te vervallen in cijfers alleen?
• Hoe betrek je overheden, onderzoekers en ondernemers bij systeemveranderende projecten?  

Ondanks de verschillende contexten kwam steeds dezelfde les naar voren: sociale innovatie groeit wanneer ook het ecosysteem groeit. Dat bevestigt waarom investeren in een sterk ecosysteem minstens even belangrijk is als investeren in individuele innovaties. Daarom bouwen we samen met onze partners stap voor stap verder aan dat ondersteuningsnetwerk. 

Een sterk ecosysteem bouw je niet alleen op Europees niveau. Ook lokaal ontstaan de samenwerkingen die maatschappelijke verandering mogelijk maken. 

Daarom versterken we met Sociale InnovatieFabriek binnen INSISST lokale broedplekken voor sociale innovatie: organisaties, netwerken en initiatieven die burgers, ondernemers, verenigingen en lokale besturen samenbrengen om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken.

We bouwden daarvoor een netwerk uit van vijftien lokale SIncubatoren. Dat zijn heel diverse plekken: van circulaire hubs en creatieve werkplaatsen tot buurtinitiatieven, civic labs en leeromgevingen waar geëxperimenteerd wordt met nieuwe oplossingen. 

Tijdens plaatsbezoeken en uitwisselingsmomenten leerden de SIncubatoren van elkaars ervaringen rond impactmeting, duurzame verdienmodellen, financiering, inclusie van kansengroepen en samenwerking met lokale overheden. 

Maar de ambitie gaat verder dan kennis delen alleen. Samen onderzoeken we hoe succesvolle aanpakken ook op andere plekken kunnen werken, hoe lokale initiatieven elkaar kunnen versterken en hoe maatschappelijke meerwaarde duurzaam lokaal verankerd kan worden. Daarbij kijken we onder meer naar nieuwe financieringsvormen, samenwerking met lokale besturen en manieren om lokale ecosystemen sterker te maken. 

Ook de komende periode blijven we deze samenwerking verder uitbouwen. We verbinden succesvolle praktijken met elkaar, stimuleren nieuwe partnerschappen en ondersteunen lokale initiatieven om hun impact verder te vergroten.

Digitale tools kunnen sociale innovatoren veel tijd besparen en hun impact vergroten. Toch is de uitdaging vandaag niet dat er te weinig tools zijn. Integendeel. Het landschap is zo uitgebreid dat organisaties vaak moeilijk weten waar ze moeten beginnen. 

Daarom bouwen we binnen INSISST niet aan één nieuw platform. We kiezen bewust voor een digitaal ecosysteem waarin bestaande tools elkaar aanvullen en sociale innovatoren sneller de juiste ondersteuning vinden, in samenwerking met onze partners. 

Maatschappelijke impact creëren is één ding. Ze zichtbaar maken, financieren en laten groeien is minstens even belangrijk. 

Daarom werken we niet alleen rond impactmeting, maar ook rond impactmarketing, sociaal aankopen en innovatieve financiering. Die thema's versterken elkaar en helpen sociale innovaties om hun maatschappelijke meerwaarde duurzaam te verankeren. 

Maatschappelijke impact mee opnemen in aankoopbeleid 

Ook sociaal aankopen (social procurement) blijft een belangrijk werkthema. Wanneer overheden, bedrijven en organisaties bewust kiezen voor leveranciers met maatschappelijke impact, versterken ze niet alleen hun eigen werking, maar ook de sociale economie. 

Via artikels, workshops, webinars, Europese uitwisseling en matchmaking zetten we daarom verder in op kennisdeling rond sociaal aankopen. 

Wanneer is een sociale innovatie klaar voor een volgende stap? Binnen INSISST bekijken we opschalen breder dan groeien als organisatie. Een sociale innovatie kan ook groeien doordat andere organisaties een aanpak overnemen, doordat beleid verandert of doordat kennis breed gedeeld wordt. 

Daarom werken we aan een kader dat diverse organisaties helpt inschatten wanneer ze klaar zijn om hun impact verder te vergroten. 

In het laatste projectjaar starten we een begeleidingstraject voor sociale innovaties die klaar zijn voor een volgende stap. We focussen ons bewust op zeer verschillende sociale innovaties met uiteenlopende schaalambities: innovatieve woonoplossingen, lokale munten, een lokaal project, lokale incubatoren tot een mantelzorgmodel dat internationaal wil gaan. Deelnemers werken aan hun schaalstrategie, financieringsmix en partnerschappen, met individuele coaching én gezamenlijke leersessies. 

Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or European Social Fund Agency. Neither the European Union nor the Granting Authority can be held responsible for them.