Praktijk

Inspiratie! Verslag Meet Up Brussel



Na Brugge zette de Sociale InnovatieFabriek haar tenten op in hartje Brussel voor een namiddag informatie en inspiratie over sociale innovatie en sociaal ondernemerschap. Een handout van de presentatie vind je hier (opgepast: 11 MB).

Voor een volle zaal presenteerde eerst onze partner Citizenne hun werking (film) en opvatting over sociale innovatie en innovatieve projecten. An Macharis en Benedicte Serroen benadrukten dat er geen blauwdruk bestaat voor innovatie, maar dat het een constante zoektocht is naar manieren om aansluiting te vinden bij maatschappelijke tendensen en uitdagingen. Innoveren is een grillig pad dat je daar brengt wat vooraf niet te overzien was. Met hun ervaringen deelden ze een aantal inzichten.
Het vertrekpunt voor sociaal innoveren is steeds de bewuste keuze om maatschappelijk een verschil te maken. Voor Citizenne zelf zijn deze uitdagingen het empoweren van mensen, het ontplooien van het talent in elk mens, het werken aan diversiteit en publieke ruimte. Een tweede aanbeveling is dat je die uitdagingen als een opportuniteit moet zien en proberen positief te formuleren. De Brusselse context wordt - niet zelden door zij die niet in het Gewest wonen - vaak alleen als een probleem gezien, terwijl er heel veel potentieel zit. Laat je niet afschrikken! Denk in termen van potentieel en mogelijkheden (van projecten en mensen). Ook sterke samenwerkingen zijn essentieel voor het slagen van sociale innovaties. Citizenne hield een pleidooi voor een sterke bottom-up en cross-sectoriële benadering, waar mensen zelf de oplossingen kunnen aandragen voor uitdagingen in hun leven. Tenslotte: blijf dromen. Waarom bouwen autoconstructeurs auto’s waar je niet mee kan rijden of maken modeontwerpers kleren die niet gedragen kunnen worden? Het antwoord: omdat je - net als een boogschutter - altijd hoog moet mikken om je doel te raken.

Citizenne zelf heeft onder de noemer CLIP (Citylife, Imagine, play) ervaring met het opzetten van creatieve projecten. CLIP wou meer (fysieke en mentale) speelruimte voorzien in de stad voor volwassenen. Voor de installaties, interventies en workshops werkten ze samen met heel wat partners die er samen voor zorgden dat creativiteit werd aangezwengeld, partronen werden doorbroken en er nieuwe paden werden bewandeld.

De toelichting van Citizenne werd gevolgd door een uiteenzetting door de Sociale InnovatieFabriek over hun werking en aanbod voor innovatoren en innovatiezoekers. Een 2 minuten samenvatting kan u hier bekijken.

Praktijkvoorbeelden spreken tot de verbeelding. Daarom nodigden we twee innovatoren uit over hun innovatief bedrijf en project. De eerste case is een operationeel bedrijf dat naast een maatschappelijke ook een duidelijke economische finaliteit heeft. De tweede case is in opstart en belooft een innovatie te worden die we van nabij zullen opvolgen.

Nicolas Etienne van Ecopostale werkte 15 jaar in de automobiel sector tot hem een contractie opviel: we promoten (auto)mobiliteit, maar staan wel hoe langer hoe meer stil (in files). Te veel auto’s zorgen in Brussel voor een mobiliteitsprobleem, milieuprobleem en gezondheidsrisico. Het is ook economisch niet interessant, aangezien auto’s in de file niet rederen. Hij richtte Ecopostale op, een koeriersbedrijf met een vloot aan fietsen (voor leveringen op korte afstand en met kleine pakjes), cyclocargo’s (voor grotere pakketten) en elektrische voertuigen (voor het werk op lange afstand). Ze vervoeren pakjes door Brussel, België en daarbuiten. Met de grote koerierdiensten als TNT en DHL maakten ze afspraken over de ‘last mile delivery’ en ‘first mile delivery’. Bij een ‘first mile delivery’ worden hun zendingen uit Brussel naar de rand gebracht met fietsen of cyclocargo's. Van daar uit worden ze opgepikt door auto’s voor het verdere traject van de levering. Bij ‘last mile delivery’ verzorgt Ecopostal de levering van de laatste kilometers in Brussel. Op die manier moeten er minder auto’s rondrijden in de stad. Zo min mogelijk CO2-uitstoot, elektrische voertuigen, gebruik van groene elektriciteit, geen papier verbruiken,… De bilan van Ecopostal na 3 jaar: er werden 500.000 leveringen gedaan, goed voor 300.000 kilometer en een besparing van 50 ton CO2 en 30.000 liter aan brandstof.

Ook Buurtpensio(e)n wil een antwoord bieden op een aantal maatschappelijke uitdagingen: vermaatschappelijking van de zorg, eenzaamheid, verstedelijking en vergrijzing. Uit de zaal kwam veel belangstelling voor het verhaal van Katleen Deruytter van Kenniscentrum Woonzorg Brussel. Het pilootproject uit Neder-Over-Heembeek wil mensen aanmoedigen nu reeds te sparen voor een betaalbaar, sociaal en kwalitatief pensioen. 17 procent van de ouderen doet al vrijwilligerswerk, 28 procent zou hiertoe bereid zijn als ze aangesproken worden. Het zijn de actievelingen van vandaag (senioren, maar op termijn willen ze ook andere leeftijdsgroepen aanspreken) die gevraagd worden om hulp te geven, bijvoorbeeld met iemand boodschappen gaan doen, chauffeur spelen, helpen bij klusjes thuis of iemand gezelschap verlenen. Dat er veel nood is aan het project (en dit aansluitend kan zijn aan professionele diensten), ondervindt Katleen aan de massale reacties (naar aanleiding van het artikel in Brussel Deze Week) en de dagelijkse praktijk. Een voorbeeld: een bejaard koppeltje had vijf jaar lang hun bejaarde vrienden in de naburige gemeente niet meer gezien, omdat ze er zelf niet met de auto geraken en hun tweeverdienende kinderen niet durfden te vragen. Buurtpensioen vond een match met iemand die zelf voor allerlei dagdagelijkse taken bijstand nodig heeft maar wèl zelfstandig met de auto kan rijden en hen maandelijks wil vervoeren. Resultaat: het koppeltje dolgelukkig èn de hulpverlener blij dat hij zelf aangesproken werd op zijn kunde. Hulpvragers zijn bij Buurtpensioen dan ook vaak hulpverleners. Buurtpensio(e)n noteert de inzet van hulpverleners. Je spaart uren (in plaats van euro’s) die je kan gebruiken om (later) zelf hulp mee 'in te kopen'. Je kan de uren ook doorgeven aan anderen, bijvoorbeeld om zo zorg te regelen voor je hulpbehoevende moeder. Tenslotte, je kan de uren ook teruggeven aan Buurtpensio(e)n, die het dan doorgeeft aan mensen die onvoldoende uren hebben kunnen bijeen verdienen.
Buurtpensio(e)n wil een het pilootproject in Neder-Over-Heembeek grondig uitwerken alvorens te denken aan de uitbreiding er van met andere steden of provincies. Er wordt tijd geïnvesteerd in de kwaliteit van dienstverlening, in de persoonlijke begeleiding, in samenwerking met een breed netwerk van partners die het project ondersteunen, in de zoektocht naar een verdienmodel hiervoor (coöperatie) en in de juiste aanpak en doelgroep voor dit van origine Britse idee (film Care4Care).

Na de twee cases, was het de beurt aan de pitchers. Veel meer pitchers dienden zich aan voor de tijd die er was, maar deze gelukkigen kregen 5 minuten de microfoon in handen voor hun vraag of voorstel:
- aMuuze.com
Waarom zijn we zo sociaal op online platformen, maar zijn we offline terughoudend om aan te sluiten bij leuke activiteiten en netwerken? Iris Van Den Daele presenteert het webplatform www.amuuze.com dat nu in opstart is. Op het platform zal je lokale activiteiten kunnen ontdekken (zoals huiskamer workshops en kleine optredens), je zal er mensen kunnen ontmoeten met gelijkgestemde interesses en inspiratie opdoen over leuke activiteiten van over heel de wereld. Wie wil Iris verder helpen met de opzet en het testen? Mail haar.
- Vivre Ensemble asbl
Amina Houha werkt vanuit hun spin-off ‘Samenleven Brussel-Vlaanderen vzw’ aan de uitbouw van een Nederlandstalige werking. Het doel van de werking is de knowhow en competenties van migrantenvrouwen te valoriseren, wat vandaag nog onvoldoende gebeurt. Daarvoor willen ze een nieuw centrum oprichten waar ze workshops zullen geven (bv. rond ecoinnovatie, wereldkeuken, naaiatelier, upcycling of groenonderhoud), vrouwen stages laten volgen en hen begeleiden in het vermarkten van hun producten en diensten. Amina zoekt samenwerking met partners en werkgevers bijvoorbeeld in verband met het aanbieden van stageplaatsen of het organiseren van opleidingen.
- Les gazelles de Bruxelles
Wim Poelmans is een enthousiast uitgangsbord voor joggen. Joggen maakt de gedachten vrij, brengt mensen samen èn leert je zelfs weer grip te krijgen op je leven. Les Gazelles de Bruxelles wil ervoor zorgen dat mensen die in armoede leven, joggen. Net als Start to Run hen kan aanzetten stap voor stap de smaak te pakken te krijgen op te joggen, geeft het je ook het gevoel dat je op andere vlakken in je leven kan doorzetten en stap voor stap uitdagingen kan aangaan. Ben je actief met je organisatie of bedrijf in het domein vorming, huisvestiging of armoede? Of geïnteresseerd om meer te weten? Contacteer Wim.
- Growfunding Brussel
Hoe komt het dat er bij elk incident in Brussel de hele stad meteen als ‘onveilig’ wordt bestempeld? Stef Ampe wil met Growfunding een antwoord bieden aan de steekvlampolitiek door concrete positieve projecten uit Brussel mogelijk te maken. Growfunding is een croudfunding platform voor Brusselse initiatieven die gefinancierd worden door de gemeenschap. Je kan je project rond bijvoorbeeld armoedebestrijding, cultuurbevordering of mobiliteit aanmelden op het platform en mensen oproepen om deze (al vanaf 10 euro) te steunen. Als bedanking voor deze bijdrage bedenk je een creatieve beloning of attentie, zoals bijvoorbeeld een peterschap, een initiatie of een eetbon. Interesse? Registreer je op de website, maak de oproepen bekend, doneer en help hen zo Growfunding in de Van Daele te krijgen!
- Belgian Entomophagy co-operative
Chris Derudder (Dauranta) is een duurzame cateraar met passie voor bio, fairtrade, sociaal correcte, lokale en no-waist voeding. Hij start met een paar feiten over onze voedingsindustrie. Wist je dat 10 kg voedsel maar 1 rund kan groot brengen oftewel 9 kilogram insecten kan voeden? Insecten vragen relatief minder voedsel, je kan er bijna alles van opeten en ze zijn heel voedzaam. Experimenteren met insecten in voeding gebeurde tot voor kort in een grijze wettelijke zone. De recente erkenning van het Federaal Voedselagentschap is een steun in de rug voor de kwekers, verwerkers, restaurants en consumenten. Chris richtte een multi-stakeholder coöperatie op, die hierrond wil informeren, inspireren en vorming opzetten. Interesse? Contacteer Chris.

Ook in het publiek zaten innovatoren die wel graag hun verhaal wilden vertellen. Net voor de netwerkdrink lieten we hen nog kort aan het woord. De Toekomstfabriek wil het debat open trekken en stelt de rol van de overheid terug in vraag bij sociale innovatie. Jasper Tryuers van de VUB/Streekfonds Een Hart voor Limburg werkt aan een jeugdsportfonds voor kansarme jongeren. Veerle Geraarts van de Belgische Kamer van Koophandel organiseert speedsessies tussen reguliere bedrijven en deze uit de sociale economie. Steyn Van Assche van BRAL denkt aan een actieonderzoek en netwerk rond transitie en interculturale intiatieven. Designer Marlies Deforche ontwikkelt een donatieconcept voor commerciële luchtvaart rond useless cargo en zoekt daarvoor contacten in de luchtvaart. Patrick van Music Project for Brussels is een project van Escapades brengt muziek van het hoogste niveau op plaatsen waar je niet kiest om te gaan wonen (psychiatrie, daklozencentra, gevangenissen,…) en zoekt goede locaties voor hun optredens.

Stof tot nadenken? Zeker. Stof tot DOEN en MEEDOEN? We hopen het! Benieuwd wat de andere Meet Ups brengen…